Crni američki somić, u narodu poznat i kao 'terpan' ili 'manov', izuzetno je otporna i prilagodljiva vrsta koja je u naše vode stigla sa severnoameričkog kontinenta.
Karakteriše ga zdepasto telo bez krljušti, tamno-braon do crne boje, i osam karakterističnih brkova oko usta koji mu služe za orijentaciju u mutnoj vodi i mulju. Ono po čemu je najpoznatiji su oštre, nazubljene bodlje na leđnom i prsnim perajima, koje mu služe kao efikasna odbrana od krupnijih predatora, ali često zadaju bolne rane neopreznim ribolovcima.
Gospodar mulja
U reci Bosut, ovaj somić naseljava najnepovoljnije delove toka – zone sa veoma malo kiseonika i debelim slojem mulja. Zahvaljujući specifičnom sistemu disanja putem kože i ekstremnoj metaboličkoj izdržljivosti, uspeva da preživi u uslovima koji bi bili fatalni za plemenite autohtone vrste poput šarana ili smuđa.
Ekološka pretnja i suzbijanje
Kao tipičan svaštojed, terpan je neumoljiv konzument ikre i mlađi drugih riba. Njegova ekspanzija u zaštićenom području "Mali Bosut" predstavlja ozbiljan problem jer formira preguste populacije u kojima jedinke ostaju zakržljale (tzv. "kržljavi somići"), trošeći resurse hrane neophodne za razvoj autohtone ihtiofaune. Zbog nazubljenih bodlji, štuka i ostale grabljivice ga retko napadaju, što mu omogućava nekontrolisano širenje.
Napomena za posetioce i ribolovce:
Zbog svog invazivnog karaktera, crni američki somić ne sme biti vraćen u vodu. Savetuje se ribolovcima da ulovljene primerke uklone iz ekosistema. Takođe, budite izuzetno pažljivi pri skidanju sa udice; ubod njegovih bodlji može izazvati jak bol, otok i lokalnu upalu usled prisustva blagih toksina u sluzi peraja.
Tehnički profil
- Telo: Bez krljušti, sluzavo
- Odbrambeni mehanizam: Nazubljene bodlje
- Otpornost: Ekstremno visoka (hipoksija)
- Poreklo: Severna Amerika
- Ishrana: Svaštojed (ikra, larve, mlađ)
- Maks. težina: Retko preko 500g u Bosutu
- Status: Invazivna vrsta